Ragam

Pengertian dan Contoh Tembung Kawi Terlengkap

Tembung Kawi Yaiku – Tembung kawi sangat jarang sekali digunakan dalam percakapan sehari-hari oleh masyarakat Jawa. Salah satu penggunaan tembung kawi yaitu...

Written by dawan setiawan · 7 min read >
contoh tembung kawi

Tembung Kawi Yaiku – Tembung kawi sangat jarang sekali digunakan dalam percakapan sehari-hari oleh masyarakat Jawa. Salah satu penggunaan tembung kawi yaitu untuk kata-kata dalam pewayangan. Namun demikian, tidak sedikit juga contoh tembung kawi yang dapat dipelajari dan dipraktekkan dalam perbincangan. Sebagai masyarakat Jawa, tentu anda harus mengenal contoh contoh tembung kawi di bawah ini.

Pengertian Tembung Kawi

Tembung Kawi adalah tembung Jawa kuno yang sering digunakan untuk tembang, pewayangan, dan penulisan karya-karya sastra. Karena memiliki makna yang baik tembung kawi juga banyak digunakan untuk pemberian nama orang, nama bayi dan tempat usaha dengan harapan agar sesuai dengan arti yang baik pula.

Tuladha jeneng nganggo  tembung kawi :

  • Adhi Karya ( Penggawean sing apik)
  • Rini Paramita (Bocah wadon sing sempurna)
  • Sigit Irawan (Mega sing apik)

Tembung kawi yaiku

Tembung kawi yaiku tetembungan kang cak-cakane winates ana ing basa endah, umpamane kanggo ing tembang, padhalangan, kethoprak lan acara liyane kang gegayutan karo adat kejawen.

Tembung kawi juga disebut dengan tembung sansekerta.  Banyak tetembungan basa kawi yang diambil dari bahasa Sansekerta. Meskipun tembung kawi itu berasal dari Jawa kuno, namun penggunaannya tidak sama. Bahasa kawi digunakan untuk kasustraan, sedangkan Jawa kuno untuk percakapan sehari-hari.

Contoh Tembung Kawi

Berikut adalah contoh contoh tembung kawi yang dapat anda pelajari artinya dan anda praktekkan.

A

  1. Abra : sumorot
  2. Acala : gunung
  3. Adi : becik, endah
  4. Adibusana : sandahangan sing apik
  5. Adilaga : paprangan
  6. Adipati : bupati
  7. Aditya : srengenge
  8. Adiyaksa : jaksa
  9. Aglar : sumebar
  10. Aglis : gelis, enggal
  11. Agni : geni
  12. Agra : pucuk
  13. Agung : gedhe
  14. Ajar : pandhita
  15. Aji     : ratu, raja
  16. Akasa : awang-awang / langit
  17. Akrami : ala, ningkah, susila
  18. Aksama : pangapura
  19. Aksara : huruf
  20. Aksi : mripat
  21. Aldaka : gunung
  22. Amba : aku, ingsun
  23. Ambeg : sipat
  24. Amerta : banyu, urip
  25. Among : njaga
  26. Among karso : karepe dhewe
  27. Among praja : mrintah negara
  28. Amrik : ngambar wangi
  29. Ananta : ajeg, warna-warna
  30. Anapi : nanging
  31. Ancala : gunung
  32. Ancas : tujuan
  33. Andaka : bantheng
  34. Andakara : srengenge
  35. Andaru : lintang
  36. Anderpati : kendel banget
  37. Andika : ngandika
  38. Andrawina : pasugatan , pesta
  39. Angga : awak
  40. Anggada : gelang
  41. Anggung : tansah
  42. Angkara : tamak, loba
  43. Angling :kandha
  44. Anila : angin
  45. Apsara : dewa
  46. Apsari : dewi
  47. Arcapada : bumi , jagad
  48. Ardana : dhuwit
  49. Ardaya : ati, rasa
  50. Ardi : gunung
  51. Arga : gunung
  52. Aris : alon
  53. Arjasa : wit
  54. Arka : srengenge
  55. Arnawa : segara
  56. Arsa : arep, gelem
  57. Astha brata : wolu kabecikan
  58. Astana : kuburan
  59. Astha : wolu
  60. Asthi : gajah
  61. Astra : gaman , panah
  62. Astute : alem , pangestu
  63. Asura : buta
  64. Aswa : jaran
  65. Atma : anak, nyawa
  66. Atmaja : anak
  67. Atmaka : anak
  68. Awiyat : awang-awang
  69. Ayun : arep, gelem
  70. Aywa : aja

B

  1. Bacitra : alun- alun
  2. Badhama : gaman
  3. Badra : rembulan, kabegjan
  4. Bagaskara : srengenge
  5. Bagaspati : srengenge
  6. Bagawan : pandhita
  7. Bagya : begja
  8. Bajra : bledheg ; inten
  9. Baka : langgeng
  10. Bakti : sungkem ; nembah
  11. Balitu : bodho
  12. Banawa : prau
  13. Banawi : kali
  14. Bandayuda : perang
  15. Bantala : lemah; bumi
  16. Banu : sorot srengenge
  17. Barata : tirakat ; tapa
  18. Baruna : dewa segara
  19. Basanta : rembulan
  20. Baskara : srengenge
  21. Basmi : kobong
  22. Basuki : slamet
  23. Bathara : dewa
  24. Bathari ; dewi
  25. Bawa : sipat
  26. Bawa laksana : nudhoni guneman
  27. Bawana : bumi
  28. Bayangkara : prajurit
  29. Bayu : angin
  30. Belasungkawa : melu susah
  31. Biksu : pandhita
  32. Bima : medeni
  33. Birawa : gagah; giris
  34. Bli : ora
  35. Boga : pangan
  36. Boja : pangan
  37. Bojana : pesta
  38. Boma :langit, awang-awang
  39. Bondhan : joget
  40. Botrawi : tlaga
  41. Braja : angina; gaman
  42. Brakithi : semut
  43. Brama : geni
  44. Bramantya : nesu
  45. Bramara : tawon
  46. Brangta : kesengsem; kasmaran
  47. Brastha : rusak; ilang
  48. Brata : tapa; tirakat
  49. Bujana : pesta
  50. Bulubekti : pajeg
  51. Buntala : bumi
  52. Bupala : raja
  53. Busana : sandhangan
  54. Butala : lemah
  55. Buwana : bumi

C

  1. Cakra : rodha
  2. Cakrawala : langit
  3. Candhala : daksiya
  4. Candra : rembulan ; paribasan
  5. Candramawa : kucing
  6. Candrasa : pedhang
  7. Candhabirawa : nesu; aji-aji
  8. Canthoka : kodhok
  9. Canthula : kurang ajar
  10. Caraka : utusan
  11. Catur : papat
  12. Cidra : ora setya, durjana
  13. Cintra : cilaka; susah
  14. Cipta : pikiran; gagasan
  15. Citra : gambaran
  16. Cora : maling
  17. Crema : kulit; wlulang
  18. Culika : durjana
  19. Cundhaka : utusan
  20. Curiga : keris

D

  1. Dadu : abang
  2. Dahana : geni
  3. Dahat : banget
  4. Daksa : pinter
  5. Daksina : kidul; tengen
  6. Dama : bodho
  7. Danawa : buta
  8. Danta : untu
  9. Danu : gendhewa
  10. Danuja : buta
  11. Dara : bocah wadon
  12. Darba :  suket
  13. Darma : wajib; becik; bapak; kautaman
  14. Darpa : kendel
  15. Darpita : kendel banget
  16. Darsana : contoh
  17. Dasa : sepuluh
  18. Dasih : abdi
  19. Datan : ora
  20. Datapati ; srengenge
  21. Dawala : putih
  22. Dayinta : putih
  23. Den : di
  24. Dennya : sarehne
  25. Dewangkara : srengenge
  26. Dhadhu : abang
  27. Dhandha : gada
  28. Dhandhang : gagak
  29. Dhatulaya : kraton
  30. Dhayang-dhayang : pawongan
  31. Dhihi : biyen
  32. Dhingin : dhisik
  33. Dhuhkita : susah
  34. Dhusta : ala
  35. Dibya : misuwur
  36. Digdaya : sakti
  37. Dipa : gajah; diyan
  38. Dipangga : raja
  39. Dipati : raja
  40. Dira : kukuh; kendel
  41. Dirada : gajah
  42. Dirga : dawa
  43. Dirgantara : awang-awang
  44. Dite : dina Minggu
  45. Ditya : buta
  46. Diwangkara : srengenge
  47. Diyu : buta
  48. Drana : sabar
  49. Drasthi : pandengan
  50. Dri : gunung
  51. Driya : ati
  52. Duk : ener; nalika
  53. Duksina : kidul
  54. Dulu : deleng
  55. Dumadi : titah; makhluk
  56. Dumilah : sorot
  57. Dur : ala;  jahat
  58. Dura : adoh
  59. Duratmaka : maling
  60. Durga : bebaya; alangan
  61. Durna : pangayoman
  62. Dursila : maling; tindak ala
  63. Dustha : julig
  64. Duta : utusan
  65. Dutya : buta
  66. Dwaja : gendera
  67. Dwi : loro
  68. Dwija : guru; pandhita
  69. Dwipa : pulo; gajah
  70. Dwipangga : gajah
  71. Dyah : putri
  72. Dyan : banjur
  73. Dyatmika : alus; anteng

E

  1. Eka : siji
  2. Ekapraya : sarembug
  3. Eksi : mripat; ndeleng
  4. Endah : becik
  5. Esthi : jangka ; gajah
  6. Enu : dalan
  7. Erawati : bledheg
  8. Ernawa : segara
  9. Esa : siji

G

  1. Gagana : awang-awang
  2. Gahana : jurang
  3. Galuh : inten; putri
  4. Gama : dalan
  5. Gana : mendhung; mega
  6. Gandarwa : butho, dhemit
  7. Gandhi : palu
  8. Ganjur : tumbak
  9. Gangga : banyu; kali
  10. Gapura : lawang
  11. Garba : weteng
  12. Garbini : mbobot; meteng
  13. Garini : bojo
  14. Gata : laku
  15. Gatra : wujud; rupa
  16. Gegana : awang-awang; langit
  17. Gerah : gludhug
  18. Gili : gunung cilik
  19. Gini :wong wadon
  20. Giri : gunung
  21. Gita : tembang, guritan
  22. Giwangkara : srengenge
  23. Gora : banget; gedhe
  24. Gra : pucuk; banget
  25. Graha : omah; lintang
  26. Grana : irung
  27. Guling : turu
  28. Gumrugut : jurang
  29. Guna : pinter
  30. Gung : gedhe; tansah
  31. Gundhala : bledheg
  32. Guntur : bledheg
  33. Gupala : reca; baureksa
  34. Gupit : papan turu
  35. Gupita : reronce kembang
  36. Gurit : tulisan
  37. Gumita : gludhug
  38. Guruh : bledheg
  39. Gya : enggal

H

  1. Hamba : batur
  2. Harja : slamet
  3. Harsa : seneng
  4. Harsaya : seneng
  5. Hasta : tangan
  6. Hasti : gajah
  7. Haywa : aja
  8. Her : banyu
  9. Himalaya : gunung
  10. Himawan : gunung
  11. Hyang : dewa

I

  1. Iba : gajah
  2. Ima : mega
  3. Imalaya : gunung
  4. Imantaka : mega
  5. Ina : asor
  6. Indriya : karep
  7. Indung : Ibu
  8. Ingsun : aku
  9. Irawan : mega

J

  1. Jagad : donya; bumi
  2. Jahnawi : banyu
  3. Jahni : banyu
  4. Jala : banyu
  5. Jaladara : mendhung
  6. Jaladri : segara
  7. Jalanidhi : segara
  8. Jalma : wong
  9. Jalu : lanang
  10. Jana : wong
  11. Janaloka : donya
  12. Janma : wong
  13. Jangga : gulu
  14. Jarwa : teges
  15. Jatha : siung
  16. Jati : nyata; asli
  17. Jatukrama : bojo
  18. Jawata : dewa
  19. Jaya : menang; seneng
  20. Jenar : kuning
  21. Jenggala : alas
  22. Jilma : wong
  23. Jingga : abang nom
  24. Jiwa : sukma
  25. Jladri : segara
  26. Judhi : perang
  27. Juga : mung
  28. Jumantara : langit
  29. Jurit : perang
  30. Juwita : putri, wadon

K

  1. Kadhaton : kraton
  2. Kaca : rambut
  3. Kadya : kaya
  4. Kaga : manuk
  5. Kahyangan : panggonan dewa
  6. Kahyun : karep
  7. Kaka : kakang
  8. Kala : piala; buta; wektu
  9. Kala bendhu : pagebluk
  10. Kalaka : banyu
  11. Kalandara : srengenge
  12. Kalbu : ati
  13. Kalindhih : kalah
  14. Kaloka : misuwur
  15. Kalpa : jaman
  16. Kalpika : alil-ali
  17. Kalwang : lawa
  18. Kalyana : linuwih
  19. Kanaka : emas; kuku
  20. Kanin : tatu
  21. Kanugraha : paweweh
  22. Kanuraga : digdaya
  23. Kangkan : pedhang
  24. Kapi : kethek
  25. Kapiyarsa ; karep
  26. Kapti : karep; ati
  27. Karana : sebab
  28. Kardi : gawe
  29. Karma : kalakuan
  30. Karna : kuping
  31. Karta : slamet
  32. Kartika : lintang
  33. Karya : panggawean
  34. Kasatmata : katon
  35. Kasub : misuwur
  36. Katga : keris
  37. Kawi : crita; pujangga
  38. Kawuri : biyen
  39. Kawuryan : katon
  40. Kayun : karep
  41. Kelimengan : peteng
  42. Kenaka : kuku; emas
  43. Kencana : emas
  44. Kengis : katon
  45. Kenya : bocah wadon
  46. Kenyar : sorot
  47. Kering : kiwa
  48. Kinabekten : berbakti
  49. Kinanthi : digandheng
  50. Kingkin : sedih
  51. Kintaka : layang
  52. Kirana : rembulan, sorot
  53. Kisma : lemah
  54. Komala :inten; alus
  55. Kongas : misuwur; sumebar
  56. Koswa : wadyabala
  57. Kresna : ireng
  58. Kridha : rerigen; patrap
  59. Kriya : pegaweyan
  60. Krura : nesu; golok
  61. Kukila : manuk
  62. Kumara : bocah
  63. Kumba : sirah; bocah
  64. Kunarpa : bangka
  65. Kuncara : kondhang
  66. Kundhala : ali-ali
  67. Kurda : nesu seru
  68. Kusala : apik; pinter
  69. Kusuma : kembang; ayu
  70. Kumawa : kuwat

L

  1. Laban : kilat
  2. Labda : pinter
  3. Laju : terus; kenceng
  4. Laga : perang
  5. Lagya : lagi
  6. Laksa : ener; dalan
  7. Laksita : konangan
  8. Laksmi : ayu
  9. Lalis : mati
  10. Lampita : tandha; ngalamat
  11. Lampus : mati
  12. Langkap : gendhewa
  13. Langking : ireng
  14. Lara/ rara : prawan; susah
  15. Laras : gendhewa
  16. Larung : mudhun; terbela
  17. Lastri : bengi
  18. Latri : bengi
  19. Lawan : karo
  20. Laya : panggonan
  21. Layon : janasah
  22. Layu : mati
  23. Lebda : pinter
  24. Lebuh : dalam
  25. Leksana : mlaku
  26. Lelana : ngumbara
  27. Lena :ilang; mati
  28. Lepen : kali
  29. Lingga : tandha :reca
  30. Lir : kaya
  31. Lirwa : sembrana
  32. Listya : ayu
  33. Lodra : galak
  34. Lohita : abang
  35. Lohjinawi : subur banget
  36. Loka : jagad
  37. Ludira : getih
  38. Luhung : luhur
  39. Luhur : dhuwur
  40. Lukita : tuladha
  41. Lumaksana : mlaku
  42. Lungayan : gulu

M

  1. Madya : tengah
  2. Maha : banget; linuwih
  3. Maharsi : pandhita
  4. Maharesmi : rembulan
  5. Mahyeksi : pandhita
  6. Makarya : nyambut gawe
  7. Mala : cacat
  8. Mameh : golek
  9. Mami : aku
  10. Mandhala : bumi; tlatah
  11. Mandira : wit wringin
  12. Mandragini : papan sare
  13. Mandraguna : wicaksana
  14. Mandhala : tlatah; bumi
  15. Mandiri : ngadeg; madeg
  16. Manggala : panggedhe; begja
  17. Manik : inten
  18. Manila : inten biru
  19. Manjing : mlebu
  20. Manyura : merak
  21. Marcapada : jagat
  22. Marga : dalan
  23. Margana : panah
  24. Marta : sabar; urip
  25. Martini :  sabar; nguripi
  26. Marus : getih
  27. Maruta : angina
  28. Matra : ukuran
  29. Matswa : iwak
  30. Maya : remeng-remeng
  31. Merjaya : mateni
  32. Meru : gunung
  33. Miguna : pinter
  34. Mijil : metu
  35. Mina : iwak
  36. Minantaka : nelayan
  37. Mindha : padha
  38. Minging : wangi
  39. Mintuna : jodho
  40. Mitra : kanca
  41. Mituhu : manut
  42. Miyarsa : krungu
  43. Miyat : ndeleng
  44. Moksa : ilang; mati
  45. Mong : macan
  46. Mrih : supaya
  47. Mring : marang
  48. Mudha : bodho; enom
  49. Mulat : inten
  50. Mumpuni : nguwasani; pinter
  51. Mundhing : kebo
  52. Murba : nguwasani
  53. Murca : ilang
  54. Murda : panggedhe; endhas
  55. Muroni : ngendemi
  56. Murti : awak
  57. Murud : lunga; mati
  58. Musna : ilang
  59. Mustaka : sirah
  60. Musthika : inten
  61. Myat : ndeleng

N

  1. Nadhah : mangan
  2. Nadi : kali
  3. Naga : ula
  4. Nagagini : ula wadon
  5. Nayaka : panuntun
  6. Naka : kuku
  7. Nala : ati; rasa
  8. Nalendra : raja
  9. Nara : wong; pungawa
  10. Nararya : punggawa
  11. Narendra : raja
  12. Narmada : kali
  13. Narotama : senapati
  14. Narpa : raja; ratu
  15. Narpati : raja; ratu
  16. Narya                 : raja; ratu
  17. Nata : raja; ratu
  18. Nawala : layang
  19. Nayaka : punggawa
  20. Nendra : turu
  21. Netra : mripat
  22. Nenggala : tumbak
  23. Nestapa : sedih
  24. Ngadi busana : ndandan
  25. Ngalembana : ngelem
  26. Ngarsa : ing ngarep
  27. Ngesthi : mikir
  28. Nila : biru
  29. Nimpuna : pinter
  30. Nindya : ora cacat; utama
  31. Nir : ilang
  32. Nira : e, ne ( penambang)
  33. Nirbaya : kendel banget
  34. Nirmala : suci
  35. Nirwana : alam langgeng
  36. Niskala : slamet
  37. Nugraha : peparing; ganjaran
  38. Nulad : niru
  39. Nuswa : pulo

O

  1. Obar-abir : kilat
  2. Oneng : sedih
  3. Orem : sesambat

P

  1. Pabaratan : paperangan
  2. Pada : sikil; panggonan
  3. Padma : kembang
  4. Padmi : bojo
  5. Paduka : kowe
  6. Palagan : papan-peran
  7. Palakrama : ningkah
  8. Palastra : mati
  9. Palupi : contoh; tuladha
  10. Palwaga : kethek
  11. Pambayun : mbarep
  12. Pamiarsa : pangrungu
  13. Pamulu : praen
  14. Pamungkas : pungkasan
  15. Panca : liima
  16. Pancakara : perang
  17. Pancala : gunung
  18. Pandhega : panggedhe
  19. Pangaksama : pangapura
  20. Pangastuti : sembah
  21. Pangupajiwa : panguripan
  22. Panti : omah; panggonan
  23. Paramarta : angen-angen; luhur
  24. Parameswara : ratu
  25. Paramita : sempurna
  26. Paripura : pepak; jangkep
  27. Pariwara : pitutur
  28. Parwata ; gunung
  29. Pati : ratu
  30. Patra : godhog
  31. Pawaka : geni
  32. Pawana : angina
  33. Pawiyatan : sekolahan
  34. Peken : pasar
  35. Pindha : kaya
  36. Pingul : putih
  37. Pita : kuning
  38. Plaga : kethek
  39. Praba : sorot
  40. Prabawa : kamulyan
  41. Prabu : raja
  42. Pradangga : gamelan
  43. Pardnya : pinter
  44. Praja : negara
  45. Pralaya : mati; rusak
  46. Pralina : mati
  47. Pramana : nyawa
  48. Pramugari : panuntun
  49. Pramuka : panggedhe
  50. Prana : ati
  51. Pranawa : padhang
  52. Prapta : teka; tekan
  53. Pratala : lemah; bumi
  54. Pratama : kang kawitan
  55. Pratangga : srengenge
  56. Pratiwi : bumi; lemah
  57. Prawata : gunung
  58. Prawira : kendel
  59. Praya : karep
  60. Priya : lanang
  61. Priyangga : dhewe
  62. Pringga : bebaya
  63. Punggawa : panggedhe
  64. Pura : kraton
  65. Purba : wiwitan; kuna
  66. Puri : kraton; beteng
  67. Purna : genep; wutuh; rampung
  68. Purwa : wiwitan; biyen
  69. Puspa : kembang
  70. Puspita : kembang
  71. Pustaka : buku

R

  1. Radite : srengenge
  2. Raditya : srengenge
  3. Radya : negara
  4. Radyan : raden
  5. Raga : awak
  6. Raharja : slamet
  7. Rahayu : slamet
  8. Rahina : awan
  9. Rama : bapak
  10. Rana : perang
  11. Ranu : banyu
  12. Rara : prawan
  13. Raras : becik; alus
  14. Rasmi : endah; peni
  15. Rat : kraton; donya
  16. Rata : kreta
  17. Ratangga : kreta
  18. Ratih : rembulan
  19. Ratna : inten
  20. Ratri : bengi
  21. Rawi : srengenge
  22. Raya : gedhe
  23. Rekta : abang
  24. Rena : ibu
  25. Rencang : kanca
  26. Rewanda : kethek
  27. Resi : pandhita
  28. Rika : kowe
  29. Rimba : alas
  30. Rimbit : jodoh
  31. Rimong : macan
  32. Rini : wadon
  33. Ripta : piker; karangan
  34. Riris : gerimis
  35. Roga : lara
  36. Rudah : sedih
  37. Rudhira : getih
  38. Rudita : susah
  39. Ruhara : kisruh
  40. Rukmi : emas
  41. Runtik : emas

S

  1. Saba     : pakumpulan; pasugatan
  2. Sadana : rekadaya; dhuwit
  3. Sadya   : karep
  4. Saekapraya : rukun
  5. Sah         : pisah
  6. Saka      : pang; kanca
  7. Sakti      : digdaya
  8. Samapta : rampung; siyaga
  9. Samekta : siyaga; sumadhiya
  10. Samirana : angin
  11. Samya     : bebarengan
  12. Samodra : segara
  13. Sana       : panggonan
  14. Sandi      : wadi; rahasia
  15. Santi       : tentrem; sabar
  16. Sanggraha : cawisan; kumpulan
  17. Sapala        : sepele
  18. Sara            : panah; blumbang
  19. Sardula : macan
  20. Sari        : apik; kembang
  21. Sarira      : awak
  22. Saroja     : rangkep; kembang
  23. Sarpa       : ula
  24. Sasodara : rembulan
  25. Sasana      : panggonan; piwulang
  26. Sasangka : rembulan
  27. Sasi           : rembulan
  28. Sasmita     : tandha; ngalamat
  29. Sastra        : buku; tulisa
  30. Sata          : pitik jago, satus
  31. Satmaka : nyawa
  32. Sato       : kewan
  33. Satwa      : kewan
  34. Sawego   : sediya
  35. Sayekti : genah; bener
  36. Sayoga   : apik; patut
  37. Senapati : pangarepe prajurit
  38. Seta        : putih
  39. Setra        :tegal
  40. Sewaka     : juru laden
  41. Sigit         : bagus
  42. Sigra         : gelis; banjur
  43. Sila          : patrap
  44. Sindu        : banyu; kali
  45. Sindhung : angin
  46. Sinudarana : ditiru
  47. Singgih      : mula nyata
  48. Sira            : kowe
  49. Sirat           : sorot
  50. Sirna         : ilang; mati
  51. Siswa        : murid
  52. Sitaresmi : rembulan
  53. Siwi : anak
  54. Soca    : mripat
  55. Song :paying
  56. Sona   : asu
  57. Sonya     : sepi
  58. Sopana : dalan
  59. Sotya    : inten
  60. Srawung : bebarengan
  61. Sri      : sorot; sinar; cahya
  62. Su      : bagus, ayu, luwih banget
  63. Sudama      : loma
  64. Sudarma : bapak
  65. Sudarsana : contoh
  66. Sudira : kendel
  67. Suksma       : soh; alus
  68. Sumbaga : misuwur
  69. Sumrik     : wangi banget
  70. Sun       : aku
  71. Sunar    : sorot
  72. Sung       : weweh
  73. Sungkawa : susah
  74. Sunu    : anak
  75. Sura     : wani
  76. Surya   : srengenge
  77. Susila    : tatakrama
  78. Suta      : anak
  79. Suwarna : emas
  80. Swa       : dhewe; jaran
  81. Swasta  : slamet
  82. Sweda    : kringet

T

  1. Tamtama : wadyabala
  2. Tan     : ora
  3. Tanaya   : anak
  4. Tanu : awak
  5. Taru    : wit
  6. Tarup    : kumpul
  7. Taruna  : enom
  8. Tasik   : segara
  9. Tawang    : langit
  10. Tinon   : katon
  11. Tirta      : banyu
  12. Titi     : tanggal
  13. Tiwikrama : muring; nepsu
  14. Trenggana : lintang
  15. Trustha : seneng
  16. Tuhu       : nyata
  17. Tunu      : obong
  18. Tuntas    : jangkep
  19. Turangga : jaran
  20. Turida : susah
  21. Tuwawa : titip
  22. Tyas     : ati

U

  1. Udrasa : tangis
  2. Udyana    : taman
  3. Ulu    : sirah
  4. Ulun      : abdi
  5. Uninga    : weruh
  6. Upaboga : pangan
  7. Upajiwa : rejeki
  8. Upakara : laku
  9. Upakarti : rerenggan
  10. Upaksama : pangapura
  11. Upaya    : golek
  12. Upiksa     : weruh
  13. Usada     : obat
  14. Utama     : becik
  15. Utara    : lor

W

  1. Wacana : omongan
  2. Wadana : rai
  3. Wadya    : prajuri
  4. Wahana : tunggangan
  5. Waji   : jaran
  6. Waluya : waras
  7. Wana   : alas
  8. Wanadri : alas gung
  9. Wanara     : kethek
  10. Wanda    : awak
  11. Wandawa : sanak kadang
  12. Wanudya : wong wadon
  13. Wangsa   : sanak sadulur
  14. Waranggana : sindhen
  15. Wardaya ; ati
  16. Warih     : banyu
  17. Warsa    : taun; udan
  18. Warsita : pitutur
  19. Wasana     : pungkasan
  20. Wasesa     : kuwasa
  21. Wasis     :pinter
  22. Waskitha : awas
  23. Waspa   : luh
  24. Wastra  : sandhangan
  25. We    : banyu; srengenge
  26. Weka     : anak
  27. Wibawa : keluhuran
  28. Wibi     : Ibu
  29. Wicara       : guneman
  30. Widada : lestari; langgeng
  31. Widigda : pinter
  32. Widya    : kawruh; pinter
  33. Widura : pinter; wicaksana
  34. Wignya : pinter
  35. Wijil     : metu; keturunan
  36. Wikan      : pirsa; weruh
  37. Wiku    : pandhita
  38. Wil   : buta
  39. Wilis       : ijo
  40. Wimba    : metu
  41. Winursita :dicritakake
  42. Wira    : prajurit; kendel
  43. Wisata     : lelungan
  44. Wisesa       : kuwasa
  45. Wisma    : omah
  46. Wisudha : angkat; resik
  47. Wiwaha : upacara; pesta
  48. Wiyata     : piwulang
  49. Wiyati : langit
  50. Wreda     : tuwa
  51. Wre      : kethek
  52. Wreksa : kayu; wit
  53. Wukir     : gunung
  54. Wuntat : buri
  55. Wuyung : nesu; sedih

Y

  1. Yaksa                 : buta
  2. Yakti                 : bener; nyata
  3. Yana                 : kreta
  4. Yasa                 : omah; lelebuhan
  5. Yayah                 : bapak; kaya
  6. Yayi                 : adhi
  7. Yekti                 : bener
  8. Yitna                 : ngati-ati
  9. Yoga                 : anak
  10. Yogya                 : apik; buntut
  11. Yuda                 : perang
  12. Yuswa                 : umur
  13. Yuwana                 : slamet
  14. Ywa                 : aja

Contoh Ukara Nganggo Tembung Kawi

  1. Cakrawala sumebar kanthi warna biru lan endah temenan. ( Langit yang terhampar dengan warna biru yang sangat indah.
  2. Wit Witan kang wilis jajar madhep srengenge . (Pepohonan yang hijau berjajar menghadap matahari.)
  3. Pawiyatan minangka gaman paling utama ing jagad (Sekolah/pendidikan adalah senjata paling utama di dunia ini).
  4. Makarya kanthi tulus bakale entuk ( bekerja dengan rasa tulus akan mendatangkan kedamaian).
  5. Sinau kanthi sregep ben padha lebda lan sukses. ( Belajar dengan tekun supaya dapat pintar dan sukses).

Demikianlah contoh contoh tembung kawi yang kami sampaikan dari Pepak Jawa. Semoga uraian tembung jawa di atas dapat menjadi referensi tugas di sekolah dan bermanfaat.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.